Yerinde dönüşüm başvurusu tek bir form değil, belirli bir sırayla verilen birkaç başvurudur. Sıra bozulduğunda dosya geri döner; bu yüzden aşağıdaki akışı ve örnek takvimi birlikte okuyun.
Yerinde dönüşümde "başvuru" tek bir işlem değildir: riskli yapı tespiti, destek başvuruları ve ruhsat başvurusu ayrı ayrı yapılır ve doğru sırayla ilerlemesi gerekir. Bu yazıda başvuruların sırasını ve her birinde istenen belgeleri anlatıyoruz.
Başvuruların doğru sırası
- Riskli yapı tespiti başvurusu (lisanslı kuruluşa)
- Malik kararı (kat malikleri toplantısı)
- Müteahhit sözleşmesi
- Destek başvurusu (Yarısı Bizden veya dönüşüm kredisi)
- Yapı ruhsatı başvurusu (belediyeye)
- Kira yardımı başvurusu (tahliye ve yıkım sonrası)
Toplam ne kadar sürer?
İlk başvurudan ruhsata kadar geçen süre çoğu binada 5–9 aydır. Bunun 1–2 ayı riskli yapı tespiti, 1–2 ayı malik kararı, 1–2 ayı müteahhit seçimi ve 2–4 ayı proje ve ruhsat sürecidir. Kendi binanız için tahmini takvimi süreç takvimi aracıyla çıkarabilirsiniz.
1. Riskli yapı tespiti başvurusu
Maliklerden biri, Bakanlıkça lisanslandırılmış bir kuruluşla sözleşme imzalar. Gerekli belgeler:
- Başvuru dilekçesi ve kimlik
- Tapu kaydı
- Varsa mevcut projeler ve ruhsat
Kuruluş incelemeyi yapar ve raporu ilgili idareye gönderir. Rapor tapuya şerh edilir ve maliklere tebliğ edilir.
2. Malik kararı
Rapor kesinleştikten sonra maliklerin hisseleri oranında en az salt çoğunluğuyla karar alınır. Bu karar, sonraki tüm başvuruların temel belgesidir.
Kararın sağlıklı olması için toplantı çağrısının bütün maliklere yazılı yapılması, gündemin önceden bildirilmesi ve tutanağın arsa payı tablosuyla birlikte imzalanması gerekir. Hangi oranın yeterli olduğunu karar yeter sayısı aracıyla hesaplayabilirsiniz. Toplantının nasıl yönetileceğini kat malikleri toplantısı rehberimizde anlattık.
3. Yarısı Bizden başvurusu (İstanbul)
Kampanya başvurusu e-Devlet üzerinden yapılır. Genellikle istenen belgeler:
- Riskli yapı tespit raporu ve tapu şerhi
- Malik kararı
- Müteahhit sözleşmesi ve müteahhit bilgileri
- Kimlik ve iletişim bilgileri
Destekler, inşaat ilerlemesine göre hak ediş usulüyle ödenir. Kampanya 31 Aralık 2027'ye kadar uzatıldı. Uygunluğu kontrol etmek için Yarısı Bizden uygunluk testi.
4. Dönüşüm kredisi başvurusu
Yarısı Bizden yerine 3 milyon TL'ye kadar kredi tercih eden malikler, anlaşmalı bankalara başvurur. Gelir belgesi, tapu, rapor ve ŞANTİYE-M kayıtlı müteahhitle yapılmış sözleşme istenir.
5. Yapı ruhsatı
Mimari, statik, mekanik ve elektrik projeleriyle belediyeye ruhsat başvurusu yapılır. Dönüşüm kapsamındaki ruhsat işlemlerinde harç istisnaları uygulanır.
6. Kira yardımı
Bina boşaltılıp yıkıldıktan sonra malikler ve kiracılar kira yardımı için başvurur. İstanbul'da malike aylık 8.000 TL, 18 aya kadar ödenir.
Belge kontrol listesi
| Belge | Nereden alınır | Hangi başvuruda |
|---|---|---|
| Güncel tapu kaydı | e-Devlet / tapu müdürlüğü | Tespit, karar, destek |
| İmar durumu belgesi | Belediye | Avan proje, ruhsat |
| Mevcut proje ve ruhsat | Belediye arşivi | Tespit, proje |
| Riskli yapı raporu ve şerh | Lisanslı kuruluş / tapu | Destek, kredi, kira yardımı |
| Malik karar tutanağı | Toplantı | Sözleşme, destek |
| Noter onaylı sözleşme | Noter | Destek, kredi, ruhsat |
| Vekâletnameler | Noter / konsolosluk | Gerekli tüm işlemler |
| Mirasçılık belgesi | Noter / sulh hukuk | Ölü malik varsa |
| Yıkım belgesi | Belediye | Kira yardımı |
e-Devlet'te neler yapılır?
Tapu kayıtlarınızı görüntüleyebilir, binanızın riskli yapı kaydını sorgulayabilir ve kampanya başvurularını takip edebilirsiniz. Lisanslı kuruluşla sözleşme, noter işlemleri ve ruhsat ise e-Devlet dışında yürür. Bu nedenle e-Devlet'teki bir başvurunun "tamamlandı" görünmesi, dosyanın eksiksiz olduğu anlamına gelmez; her kurumun ayrıca istediği belgeleri kontrol etmek gerekir.
Yurt dışındaki ve mirasçı malikler
Yurt dışında yaşayan malikler Türk konsolosluklarında ya da apostil şerhli yabancı noter vekâletnamesiyle işlem yapabilir. Vekâletnamenin riskli yapı, kat karşılığı sözleşmesi, tapu devri ve destek başvurularını kapsayacak şekilde hazırlanması gerekir. Malik vefat etmişse önce mirasçılık belgesi alınmalı ve tercihen intikal yapılmalıdır. Ayrıntılar: yurt dışında yaşayan malik rehberi.
Yerinde dönüşüm başvurusu için örnek zaman çizelgesi
Aşağıdaki çizelge, kayıtları düzgün, on bağımsız bölümlü bir İstanbul apartmanı için hazırlanmıştır. Süreler belediye ve tapu müdürlüğünün yoğunluğuna göre değişir.
| Hafta | Yapılan iş |
|---|---|
| 1 | Tapu kayıtları, imar durumu ve arsa payı tablosu toplanır |
| 2 | Lisanslı kuruluşa riskli yapı tespiti başvurusu yapılır |
| 4–8 | Rapor hazırlanır, idareye ve tapuya iletilir |
| 8–10 | Tebligatlar yapılır, 15 günlük itiraz süresi işler |
| 10–14 | Kat malikleri toplantısı ve karar |
| 14–20 | Müteahhit teklifleri, sözleşme ve destek başvuruları |
| 20–36 | Proje, ruhsat ve tahliye |
Başvuruyu hızlandıran üç hazırlık
- Malik iletişim listesi: Her malikin telefonu, e-postası ve tebligat adresi baştan toplanır; ulaşılamayan malik için mirasçılık ya da adres araştırması erken başlar.
- Belge klasörü: Kimlik, tapu, varsa vekâletname ve kira sözleşmeleri tek klasörde tutulur.
- Tek sorumlu: Başvuruları bir kişi ya da ekip takip eder; belediyeden ve tapudan gelen eksik yazıları aynı gün yanıtlar.
Destek başvurularının yeri
Yarısı Bizden ve dönüşüm kredisi başvuruları malik kararından sonra, ruhsattan önce hazırlanır. Uygunluğunuzu Yarısı Bizden uygunluk testi ile, kira yardımı tutarını kira yardımı aracıyla kontrol edebilirsiniz. Bütün başvuru dosyasını başvuru dosyası hizmetimizle birlikte yürütüyoruz.
Başvurular neden gecikir?
- Eksik vekâlet: Yurt dışındaki maliklerin vekâletnameleri zamanında hazırlanmaz.
- Tapu sorunları: Hisseli tapu, ölü malik, intikal yapılmamış miras.
- Uyumsuz takvim: Müteahhit sözleşmesindeki ödeme planı destek ödemeleriyle örtüşmez.
Başvuru ve destek dosyası hizmetimizde tüm başvuruları tek takvimde yönetir, her malik için ayrı durum tablosu tutarız.